چهارشنبه‌سوری؛ جشن آتش پیش از نوروز

چهارشنبه‌سوری، شب آخرین چهارشنبهٔ سال، از کهن‌ترین آیین‌های ایرانی پیش از نوروز است. مردم از روی آتش می‌پرند و می‌خوانند «زردی من از تو، سرخی تو از من». فقط مراقب باشید؛ ترقه و مواد محترقهٔ دست‌ساز هر سال قربانی می‌گیرند.

چهارشنبه‌سوری از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است که در شب آخرین چهارشنبه‌ی سال، یعنی غروب سه‌شنبه، برگزار می‌شود. مردم آتش روشن می‌کنند، از روی آن می‌پرند و می‌خوانند: «زردی من از تو، سرخی تو از من». این جشن یکی از آیین‌های پیشواز نوروز است.

پیشینه

پژوهشگران چهارشنبه‌سوری را با جشن‌های آتش ایران باستان و آیین‌های پایان سال پیوند می‌دهند. «سوری» را به معنای سرخ، اشاره به رنگ آتش، دانسته‌اند. شکل امروزی جشن، یعنی پیوند آن با چهارشنبه، پس از اسلام شکل گرفته است.

آیین‌ها

  • پریدن از روی آتش: نماد دور کردن بیماری و سختی‌ها.
  • قاشق‌زنی: رفتن به در خانه‌ها با چادر یا پوشش و زدن قاشق به کاسه برای گرفتن آجیل و شیرینی.
  • فال گوش: نیت کردن و گوش سپردن به سخن رهگذران.
  • آجیل چهارشنبه‌سوری: آجیل مخصوص این شب که به آن «آجیل مشکل‌گشا» هم می‌گویند.
  • کوزه شکستن: شکستن کوزه‌ی سفالی از بام، به نشانه‌ی دور ریختن بدبیاری.

ایمنی

در سال‌های اخیر استفاده از ترقه و مواد محترقه‌ی دست‌ساز باعث آسیب‌های جدی شده است. بهتر است جشن را با آتش کوچک و کنترل‌شده، دور از کودکان، خودروها و سیم‌های برق برگزار کنید و از مواد منفجره پرهیز کنید. شماره‌ی اورژانس ۱۱۵ و آتش‌نشانی ۱۲۵ است.

پرسش‌های متداول

چهارشنبه‌سوری سه‌شنبه است یا چهارشنبه؟

جشن در غروب و شب سه‌شنبه‌ی آخر سال برگزار می‌شود، یعنی شب چهارشنبه.

«زردی من از تو» یعنی چه؟

یعنی رنگ‌پریدگی و بیماری‌ام را بگیر و گرما و سرخی‌ات را به من بده.

چهارشنبه‌سوری (آخرین سه‌شنبهٔ سال) در سال‌های آینده

سالتاریخمیلادی
۱۴۰۵ سه‌شنبه ۲۵ اسفند ۱۴۰۵ ۱۶ مارس ۲۰۲۷
۱۴۰۶ سه‌شنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۶ ۱۴ مارس ۲۰۲۸
۱۴۰۷ سه‌شنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۷ ۱۳ مارس ۲۰۲۹

منابع

اشتباهی در این مطلب دیدید؟ به ما خبر دهید