خواجه نصیرالدین توسی
چهارشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۵ ۲۴ فوریه ۲۰۲۷
خواجه نصیرالدین توسی، دانشمند قرن هفتم هجری، رصدخانهٔ مراغه را بنا کرد که از پیشرفتهترین رصدخانههای زمان خود بود. او در ریاضیات، نجوم، فلسفه و اخلاق آثار مهمی دارد و «اخلاق ناصری» از اوست.
خواجه نصیرالدین توسی (۵۹۷ تا ۶۷۲ هجری) از بزرگترین دانشمندان تاریخ ایران است. روز بزرگداشت او در تقویم ایران با روز مهندسی همزمان است.
زندگی
خواجه نصیر در توس به دنیا آمد و در نیشابور درس خواند. سالها در قلعههای اسماعیلیان کار کرد و پس از حملهی مغول، در دستگاه هلاکوخان جایگاه یافت. او با بهره از این جایگاه، رصدخانهی مراغه و کتابخانهی بزرگ آن را بنیان گذاشت که دانشمندان بسیاری را گرد آورد. خواجه در بغداد درگذشت و در کاظمین به خاک سپرده شد.
آثار
- زیج ایلخانی: جدولهای نجومی حاصل رصدهای مراغه.
- تحریر اقلیدس و تحریر المجسطی: بازنویسی و شرح متنهای پایهی هندسه و نجوم.
- شکل القطاع: از نخستین کتابهایی که مثلثات را دانشی مستقل بررسی کرد.
- اخلاق ناصری: کتابی مشهور به فارسی در اخلاق.
- جفت توسی: سازوکاری ریاضی در نجوم که بعدها در کار ستارهشناسان دیگر هم دیده میشود.
پرسشهای متداول
آرامگاه خواجه نصیر کجاست؟
در کاظمین، کنار حرم امام کاظم (ع) و امام جواد (ع).
جفت توسی چیست؟
ترکیبی از دو دایرهی چرخان که حرکت دایرهای را به حرکت خطی تبدیل میکند.
روز بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی در سالهای آینده
| سال | تاریخ | میلادی |
|---|---|---|
| ۱۴۰۵ | چهارشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۵ | ۲۴ فوریه ۲۰۲۷ |
| ۱۴۰۶ | پنجشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۶ | ۲۴ فوریه ۲۰۲۸ |
| ۱۴۰۷ | جمعه ۵ اسفند ۱۴۰۷ | ۲۳ فوریه ۲۰۲۹ |
منابع
اشتباهی در این مطلب دیدید؟ به ما خبر دهید