جشن سده

جشن سده در دهم بهمن، در غروب آفتاب، با افروختن آتشی بزرگ برگزار می‌شود. این جشن یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است و امروز به‌ویژه در کرمان، یزد و تهران و در میان زرتشتیان با شکوه برگزار می‌شود.

چرا «سده»؟

بیشتر پژوهشگران نام سده را با عدد صد پیوند می‌دهند. ابوریحان بیرونی نوشته است که از سده تا نوروز پنجاه روز و پنجاه شب، یعنی روی هم صد روز و شب، مانده است. برخی هم آن را صدمین روز زمستان بزرگ در گاه‌شماری کهن دانسته‌اند.

هوشنگ و آتش

در شاهنامه‌ی فردوسی آمده است که هوشنگ، پادشاه افسانه‌ای، سنگی به سوی ماری پرتاب کرد؛ سنگ به سنگ دیگر خورد و جرقه‌ای از آن جهید و آتش پدید آمد. هوشنگ آن روز را جشن گرفت و آن جشن «سده» نام گرفت:

> یکی جشن کرد آن شب و باده خورد > سده نام آن جشن فرخنده کرد