حیوان سال ۱۴۰۵: اسب

چرا سال‌ها نام حیوان دارند؟

گاه‌شماری دوازده‌حیوانی از شرق آسیا آمده و ترکان آسیای میانه قرن‌ها پیش آن را به کار می‌بردند. محمود کاشغری در «دیوان لغات الترک»، در قرن پنجم هجری، از آن نوشته است: ترکان نام دوازده جانور را بر دوازده سال گذاشته‌اند و سن کودکان و تاریخ رویدادها را با همین چرخه به یاد می‌سپارند.

این گاه‌شماری پس از حمله‌ی مغول به ایران رسید و در دیوان‌ها و سالنامه‌ها کنار تاریخ هجری به کار رفت. در دوره‌ی صفویه و قاجار هم سال‌ها با نام حیوان خوانده می‌شد و تا حدود یک قرن پیش در گاه‌شماری رسمی ایران کاربرد داشت. امروز هم بسیاری از تقویم‌ها و سالنامه‌ها نام حیوان هر سال را می‌آورند.

تفاوت با سال‌های حیوانی چینی

• آغاز سال: سال حیوانی در تقویم ایرانی از نوروز شروع می‌شود، اما سال چینی با سال نوی قمری چین، در ژانویه یا فوریه.
• نام‌ها: در فهرست ایرانی، پلنگ جای ببر و نهنگ جای اژدها را گرفته است.
• ترتیب: ترتیب دوازده حیوان یکی است: موش، گاو، پلنگ، خرگوش، نهنگ، مار، اسب، گوسفند، میمون، مرغ، سگ و خوک.

حیوان سال در تقویم همپا

در نمای سالانه‌ی اپ همپا، کنار شماره‌ی هر سال، نام و نشان حیوان آن سال آمده است. با لمس آن می‌توانید سال‌های دیگرِ همان حیوان را ببینید و از همان‌جا به این صفحه بیایید.