رویدادهای اردیبهشت ۱۴۰۵

یکم اردیبهشت، همزمان با روز بزرگداشت سعدی، روز نثر فارسی است. «گلستان» سعدی هنوز از بهترین نمونه‌های نثر فارسی است؛ نثری کوتاه، آهنگین و پر از جمله‌هایی که به ضرب‌المثل تبدیل شده‌اند.

یکم اردیبهشت روز بزرگداشت سعدی شیرازی، شاعر و نویسندهٔ قرن هفتم، است. «بوستان» و «گلستان» از شاهکارهای ادبیات فارسی‌اند و بیت معروف «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند» از اوست. آرامگاهش، سعدیه، در شیراز است.

۲ اردیبهشت در تقویم رسمی ایران روز زمین پاک است و با روز جهانی زمین در ۲۲ آوریل همزمان شده؛ روزی که از سال ۱۹۷۰ برای توجه به محیط زیست برگزار می‌شود. جمع کردن زباله‌های یک پارک یا کوچه، شروع خوبی است.

اردیبهشتگان جشن همنامی روز و ماه اردیبهشت است. اردیبهشت در باور زرتشتی امشاسپند راستی و پاکی و نگاهبان آتش است و رسم است در این جشن لباس سفید بپوشند و به آتشکده بروند.

۳ اردیبهشت، همزمان با بزرگداشت شیخ بهایی، روز معماری است. معماری ایرانی از تخت جمشید تا میدان نقش جهان، قرن‌ها الهام‌بخش جهان بوده است. شاید امروز بهانهٔ خوبی باشد که به ساختمان‌های قدیمی شهرتان دوباره نگاه کنید.

۳ اردیبهشت روز بزرگداشت شیخ بهاءالدین عاملی، معروف به شیخ بهایی، است. او در دورهٔ صفوی فقیه، ریاضی‌دان، منجم و شاعر بود و داستان‌های بسیاری دربارهٔ نبوغ معماری‌اش در اصفهان روایت می‌شود. آرامگاهش در مشهد است.

این روز در تقویم رسمی به ایمنی حمل‌ونقل اختصاص دارد. کمربند ایمنی، رعایت سرعت مجاز و کنار گذاشتن موبایل هنگام رانندگی سه کار ساده‌اند که بیشترین جان‌ها را در جاده‌ها نجات می‌دهند.

۹ اردیبهشت روز شوراهاست؛ سالروز آغاز به کار نخستین دورهٔ شوراهای اسلامی شهر و روستا در سال ۱۳۷۸. شوراها نمایندگانی هستند که مردم هر شهر و روستا برای ادارهٔ امور محلی خود انتخاب می‌کنند.

این روز در تقویم رسمی به روان‌شناسان و مشاوران اختصاص دارد؛ کسانی که در روزهای سخت کنار ما می‌مانند. مراجعه به مشاور نشانهٔ ضعف نیست، همان‌قدر عادی است که برای سرماخوردگی به پزشک می‌روید.

میدیوزرم‌گاه نخستین گاهنبار از شش گاهنبار سال زرتشتیان است و به میانهٔ بهار تعلق دارد؛ از همین رو «چلهٔ بهار» هم نامیده می‌شود. گاهنبارها جشن‌های پنج‌روزهٔ فصلی‌اند که در آن‌ها مردم دور هم جمع می‌شوند و خوراکی‌ها را با هم قسمت می‌کنند.

۱۰ اردیبهشت سالروز بیرون راندن پرتغالی‌ها از تنگهٔ هرمز در سال ۱۶۲۲ میلادی به فرماندهی امام‌قلی‌خان است و از سال ۱۳۸۴ روز ملی خلیج فارس نام گرفته است. نام خلیج فارس در نقشه‌ها و اسناد تاریخی جهان قرن‌هاست ثبت شده است.

یکم ماه مه روز جهانی کارگر است؛ روزی که ریشه در اعتراض کارگران شیکاگو در سال ۱۸۸۶ برای کار هشت‌ساعته دارد. امروز بهانه‌ای است برای قدردانی از کسانی که با دست‌هایشان شهر را می‌سازند و می‌چرخانند.

۱۲ اردیبهشت در ایران روز معلم است. این تاریخ به یاد ابوالحسن خانعلی، معلمی که در تجمع معلمان در اردیبهشت ۱۳۴۰ در تهران جان باخت، با نام معلم گره خورد و از سال ۱۳۵۸ با سالروز درگذشت مرتضی مطهری هم همزمان شد. یک پیام کوتاه به معلم قدیمی‌تان، بهترین هدیه است.

این روز در تقویم رسمی به صنعت تهویهٔ مطبوع اختصاص دارد؛ صنعتی که در کشوری با تابستان‌های گرم مثل ایران نقش مهمی دارد. سرویس به‌موقع کولر و تنظیم دمای مناسب، هم آسایش بیشتری دارد و هم مصرف برق را پایین می‌آورد.

پنجم مه از سال ۱۹۹۲ روز جهانی ماماست. ماماها از اولین کسانی هستند که هر انسانی در زندگی می‌بیند و در سلامت مادر و نوزاد نقشی حیاتی دارند.

این روز در تقویم رسمی به صنعت بتن آماده اختصاص دارد؛ صنعتی که پایهٔ ساخت‌وساز امروز است. کیفیت بتن مستقیماً به ایمنی ساختمان‌ها در برابر زلزله گره خورده است.

شیخ صدوق، محمد بن علی بن بابویه قمی، از بزرگ‌ترین محدثان شیعه در قرن چهارم هجری است. کتاب «من لا یحضره الفقیه» او یکی از چهار کتاب اصلی حدیث شیعه است و آرامگاهش در شهر ری قرار دارد.

این روز در تقویم رسمی به بیماران خاص و صعب‌العلاج اختصاص دارد؛ بیمارانی که درمانشان طولانی و پرهزینه است. اهدای خون و حمایت از انجمن‌های این بیماران، کمک واقعی به آن‌هاست.

هشتم مه، زادروز هانری دونان بنیان‌گذار صلیب سرخ، روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر است. جمعیت هلال احمر ایران هم در زلزله‌ها، سیل‌ها و حادثه‌ها اولین گروهی است که به کمک مردم می‌رسد.

این روز در تقویم رسمی به اسناد ملی و میراث مکتوب اختصاص دارد. نسخه‌های خطی، نامه‌ها و اسناد قدیمی حافظهٔ تاریخی یک کشورند. اگر سند یا نسخهٔ قدیمی در خانه دارید، نگهداری درست از آن هم نوعی پاسداشت تاریخ است.

پنجاه‌بدر جشنی است که در برخی مناطق ایران پنجاهمین روز پس از نوروز برگزار می‌شده است. مردم مثل سیزده‌بدر به دامن طبیعت می‌رفتند و آغاز روزهای گرم را جشن می‌گرفتند.

محمد بن یعقوب کلینی، محدث بزرگ شیعه در قرن چهارم هجری، نویسندهٔ «الکافی» است؛ مهم‌ترین و مفصل‌ترین کتاب از کتاب‌های چهارگانهٔ حدیث شیعه. او بیست سال برای گردآوری این کتاب وقت گذاشت.

اردیبهشت فصل گلاب‌گیری است و این روز در تقویم رسمی به گل محمدی و گلاب اختصاص دارد. قمصر و نیاسر کاشان قرن‌هاست به گلاب‌گیری معروف‌اند و ایران بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ گل محمدی در جهان است.

این روز در تقویم رسمی به مشاغل خانگی و تولید خانواده‌محور اختصاص دارد؛ از صنایع دستی و پخت شیرینی تا کارهایی که این روزها از طریق فضای مجازی در خانه انجام می‌شود. خرید از یک تولیدکنندهٔ خانگی، حمایت مستقیم از یک خانواده است.

۲۵ اردیبهشت در گاه‌شمار ایرانی روز بزرگداشت فردوسی توسی است؛ شاعری که نزدیک به سی سال از عمر خود را صرف سرودن شاهنامه کرد و زبان فارسی را زنده نگه داشت.

۲۵ اردیبهشت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی است. شاهنامه با حدود پنجاه هزار بیت، داستان‌های ایران را از اسطوره تا تاریخ روایت می‌کند. آرامگاه فردوسی در توس، نزدیک مشهد است.

۲۷ اردیبهشت روز ارتباطات و روابط عمومی است و با روز جهانی ارتباطات در ۱۷ مه همزمان شده؛ سالروز تأسیس اتحادیهٔ بین‌المللی ارتباطات در سال ۱۸۶۵ که قدیمی‌ترین سازمان بین‌المللی جهان است.

شورای بین‌المللی موزه‌ها از سال ۱۹۷۷ هجدهم مه را روز جهانی موزه نامیده است. در این روز خیلی از موزه‌های ایران رایگان یا با تخفیف بازدیدکننده می‌پذیرند؛ فرصت خوبی برای سر زدن به یکی از آن‌ها.

۲۸ اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری است؛ ریاضی‌دان و منجمی که در اصلاح تقویم جلالی نقش داشت و رباعیاتش او را در جهان مشهور کرد. ترجمهٔ ادوارد فیتزجرالد از رباعیات خیام، از پرخواننده‌ترین ترجمه‌های شعر در زبان انگلیسی است.

این روز در تقویم رسمی ایران روز ملی جمعیت نام‌گذاری شده است تا به مسائل جمعیتی کشور توجه شود.

این روز در تقویم رسمی به بوم‌گردی اختصاص دارد؛ سفری که در آن مسافر در خانه‌های روستایی می‌ماند، غذای محلی می‌خورد و به طبیعت آسیبی نمی‌زند. ایران صدها اقامتگاه بوم‌گردی در روستاهای زیبای خود دارد.

۳۱ اردیبهشت روز اهدای عضو است. یک اهداکنندهٔ مرگ مغزی می‌تواند جان چند بیمار را نجات دهد. اگر می‌خواهید اهداکننده باشید، کارت اهدای عضو بگیرید و مهم‌تر از آن، تصمیمتان را با خانواده در میان بگذارید.